Ақпараттық хабар
Ондаған жолданымның орнына бір сервис: Қазақстанда кредиттер бойынша борыштарды реттеуге арналған платформа іске қосылады
ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Бірінші кредиттік бюромен бірлесіп кредиттер бойынша берешекті реттеуге арналған finkelisim.kz бірыңғай цифрлық платформасын әзірледі. finkelisim.kz цифрлық платформасы медиация тәртібімен «бірыңғай терезе» қағидаты бойынша банк және микроқаржы омбудсмандары негізінде 2026 жылғы 1 шілдеден бастап жұмыс істей бастайды.
Платформа кімдерге арналған?
Жаңа сервис бір уақытта бірнеше кредитор — банктер, микроқаржы ұйымдары не коллекторлық агенттіктер алдында тұтынушылық кепілсіз кредиттер, яғни мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген кредиттер бойынша мерзімі өткен берешегі бар азаматтарға арналған.
Енді қарыз алушыға берешекті реттеу мәселелері бойынша әрбір кредиторға жеке-жеке жүгіну қажет болмайды. Ол finkelisim.kz платформасында олардың алдында міндеттемелері бар барлық кредитор қарайтын бір өтініш бере алады.
Медиатордың қызметтерін қоспағанда, қарыз алушының ұжымдық реттеу рәсіміне қатысуы тегін. Бұл ретте 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін медиатордың қызметтеріне төленетін шығыстар банк және микроқаржы омбудсмандарының есебінен өтелетін болады.
finkelisim.kz платформасы қарыз алушының барлық кредитор алдындағы берешегі туралы мәліметтерді автоматты түрде жинайды және жолданымды қарауға қажетті ақпаратты қалыптастырады.
Жолданымды қарау және кредиторлармен талаптарды келісу нәтижелері бойынша қарыз алушыға 5 жылға дейінгі мерзімге, ал халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын азаматтар мен атаулы әлеуметтік көмек алушылар үшін 7 жылға дейінгі мерзімге берешекті өтеудің бірыңғай кестесі ұсынылуы мүмкін.
Платформада кімдер өтініш бере алады?
Платформада өтінішті бір уақытта мынадай өлшемшарттарға сәйкес келетін қарыз алушы бере алады:
- екі және одан да көп кредитор алдында кредиттер бойынша 90 күнге және одан да астам күнтізбелік күнге созылған мерзімі өткен берешегі бар;
- кредиттер бойынша жиынтық берешек 150 АЕК- 1 600 АЕК, яғни 2026 жылы 648 750 — 6 920 000 теңге аралығында болады;
- берешек бойынша өндіріп алу туралы сот актілері, нотариустың атқарушылық жазбалары және мәжбүрлеп өндіріп алудың өзге де шаралары жоқ.
Бұл ретте ұжымдық реттеу рәсіміне мынадай қарыздары бар қарыз алушылар қатыса алмайды:
- ипотекалық қарыздар;
- автокредиттер;
- кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты банктік қарыздар немесе микрокредиттер;
- алаяқтық жолмен ресімделген кредиттер;
- заңнамаға сәйкес мерзімді әскери қызмет өткеретін қарыз алушыларға төлемдерді кейінге қалдыру берілген кредиттер;
- медиация тәртібімен дауды реттеу туралы келісім қолданыста болған кредиттер;
- төлем қабілеттілігін қалпына келтіру, соттан тыс немесе сот банкроттығы рәсімдері қолданылатын берешек.
Платформада қарыз алушының өтінішін қарау рәсімі қалай өтеді?
Ең алдымен қарыз алушы өзінің жеке басын растау және бөгде адамдардың өтініш беруін болдырмау үшін платформада тіркеуден, соның ішінде биометриялық сәйкестендіруден өтуі керек. Содан кейін ол берешекті реттеуге өтініш береді.
Бұдан әрі платформа кредиттік бюроның деректері бойынша қарыз алушының ұжымдық реттеу шарттарына сәйкес келетіндігін автоматты түрде тексереді.
Егер қарыз алушы белгіленген шарттар мен өлшемшарттарға сәйкес келсе, платформа реттеу аясына енгізілуі мүмкін кредиттер тізімін жасайды және бұл ақпаратты кредиторларға жібереді.
Кредиторлар қарыздар бойынша мәліметтерді тексереді және берешек мөлшерін растайды. Осыдан кейін платформада қарыз алушыға қол қою үшін құжаттар жіберіледі: омбудсманның шешімі бар хаттама, қарызды өтеудің бірыңғай кестесі, медиатормен шарт, сондай-ақ әрбір кредитормен медиативтік келісімдер.
Қарыз алушы ұсынылған шарттармен танысып, платформада 72 сағат ішінде құжаттарға қол қоюға тиіс. Егер осы мерзімде құжаттарға қол қойылмаса, бұл реттеу рәсіміне қатысудан бас тарту болып саналады.
Құжаттарға қол қойылғаннан кейін кредиторлар реттеу рәсіміне енгізілген кредиттер бойынша берешекті өндіріп алуды тоқтата тұрады.
Бұдан кейін қарыз алушы бірыңғай кесте бойынша төлемдерді енгізеді, ал платформа ақшаны берешек мөлшеріне теңбе тең кредиторлар арасында бөледі.
Ұжымдық реттеу рәсімін қолдану және оның аяқталуы туралы ақпаратты кредиторлар кредиттік бюроларға жіберетін болады.
Егер қарыз алушы қол қойылған келiсiмдердiң шарттарын орындамайтын болса, кредитор төлемдердiң 40 күн мерзiмi өткеннен кейiн заңдарда белгiленген тәртiппен берешектi өндiрiп алуға құқылы.
Бұл ретте қарыз алушының берешекті ұжымдық реттеу рәсіміне қайтадан қатысуына жол берілмейді.
Кредиттер бойынша мiндеттемелердi орындауға мүмкiндiгi жоқ қарыз алушылар «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабiлетiн қалпына келтiру және банкроттығы туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген шарттарға сәйкес келген кезде соттан тыс банкроттық рәсiмiн қолдануға өтiнiш беру туралы мәселенi қарауға құқылы.
Жеке тұлғаның соттан тыс банкроттығына өтініш беру тәртібімен egov.kz электрондық үкімет порталында https://egov.kz/cms/ru/services/economics/pass_P1_mf сілтемесі бойынша танысуға болады.
Берешекті өтеудің бірыңғай кестесі қалай қалыптастырылатын болады?
Бірыңғай кесте қарыз алушының берешегінің жалпы сомасын ескере отырып қалыптастырылатын болады.
Жалпы шарттарда қарыз алушылар үшін:
— жиынтық берешек 1 млн теңгеге дейін болған кезде ең жоғары ай сайынғы төлем 12 ай мерзімге 84 мың теңгені құрайды;
— 5-7 млн теңге аралығындағы жиынтық берешек кезінде ең жоғары ай сайынғы төлем 60 ай мерзімге 117 мың теңгені құрайды.
Халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын қарыз алушылар мен атаулы әлеуметтік көмек алушылар үшін неғұрлым жеңілдетілген жағдайлар көзделген:
— жиынтық берешек 1 млн теңгеге дейін болған кезде ең жоғары ай сайынғы төлем 18 ай мерзімге 56 мың теңгені құрайды;
— 5-7 млн теңге аралығындағы жиынтық берешек кезінде ең жоғары ай сайынғы төлем 84 ай мерзімге 84 мың теңгені құрайды.
Информационное сообщение
Один сервис вместо десятков обращений: в Казахстане запускают платформу для урегулирования долгов по кредитам
Агентство РК по регулированию и развитию финансового рынка совместно с Первым кредитным бюро разработали единую цифровую платформу finkelisim.kz для урегулирования задолженности по кредитам. Цифровая платформаfinkelisim.kz начнет функционировать с 1 июля 2026 года на базе банковского и микрофинансового омбудсманов по принципу «единого окна» в порядке медиации.
Для кого предназначена платформа?
Новый сервис предназначен для граждан, имеющих просроченную задолженность по потребительским беззалоговым кредитам, то есть кредитам, не обеспеченным залогом имущества, одновременно перед несколькими кредиторами – банками, микрофинансовыми организациями либо коллекторскими агентствами.
Теперь заемщику не потребуется обращаться по вопросам урегулирования задолженности к каждому кредитору отдельно. Он сможет подать одно заявление на платформе finkelisim.kz, которое будет рассмотрено всеми кредиторами, перед которыми у него имеются обязательства.
Участие заемщика в процедуре коллективного урегулирования является бесплатным, за исключением услуг медиатора. При этом до 1 января 2027 года расходы на услуги медиатора будут покрываться за счет банковского и микрофинансового омбудсманов.
Платформа finkelisim.kz автоматически собирает сведения о задолженности заемщика перед всеми кредиторами и формирует информацию, необходимую для рассмотрения обращения.
По результатам рассмотрения обращения и согласования условий с кредиторами заемщику может быть предложен единый график погашения задолженности сроком до 5 лет, а для социально уязвимых категорий граждан и получателей адресной социальной помощи – до 7 лет.
Кто может подать заявление на платформе?
Заявление на платформе может подать заемщик, который одновременно соответствует следующим условиям:
- имеет просроченную задолженность по кредитам сроком 90 и более календарных дней перед двумя и более кредиторами;
- совокупная задолженность по кредитам составляет от 150 МРП до 1 600 МРП, то есть от 648 750 тенге до 6 920 000 тенге в 2026 году;
- по задолженности отсутствуют судебные акты о взыскании, исполнительные надписи нотариуса и иные меры принудительного взыскания.
При этом в процедуре коллективного урегулирования не могут участвовать заемщики, имеющие:
- ипотечные займы;
- автокредиты;
- банковские займы или микрокредиты, связанные с осуществлением предпринимательской деятельности;
- кредиты, оформленные мошенническим путем;
- кредиты, по которым в соответствии с законодательством предоставлена отсрочка платежей заемщикам, проходящим срочную воинскую службу;
- кредиты, по которым уже действует соглашение об урегулировании спора в порядке медиации;
- задолженность, по которой применяются процедуры восстановления платежеспособности, внесудебного или судебного банкротства.
Как проходит процедура рассмотрения заявления заемщика на платформе?
Сначала заемщик регистрируется на платформе и проходит биометрическую идентификацию, чтобы подтвердить свою личность и исключить подачу заявления посторонними лицами. После этого он подает заявление на урегулирование задолженности.
Далее платформа автоматически проверяет по данным кредитных бюро, соответствует ли заемщик условиям коллективного урегулирования.
Если заемщик соответствует установленным условиям, платформа формирует список кредитов, которые могут быть включены в урегулирование, и направляет эту информацию кредиторам.
Кредиторы проверяют сведения по займам и подтверждают размер задолженности. После этого заемщику на платформе направляются документы для подписания: протокол с решением омбудсмана, единый график погашения долга, договор с медиатором, а также медиативные соглашения с каждым кредитором.
Заемщик должен ознакомиться с предложенными условиями и подписать документы на платформе в течение 72 часов. Если документы не будут подписаны в этот срок, это будет считаться отказом от участия в процедуре урегулирования.
После подписания документов кредиторы приостанавливают взыскание задолженности по кредитам, включенным в процедуру урегулирования.
Далее заемщик вносит платежи по единому графику, а платформа распределяет деньги между кредиторами пропорционально размеру задолженности.
Информация о применении процедуры коллективного урегулирования и ее завершении будет направляться кредиторами в кредитные бюро.
Если заемщик не будет выполнять условия подписанных соглашений, кредитор по истечении 40 дней просрочки платежей вправе взыскать задолженность в порядке, установленном законодательством.
При этом повторное участие заемщика в процедуре коллективного урегулирования задолженности не допускается.
Заемщики, которые не имеют возможности исполнять обязательства по кредитам, вправе рассмотреть вопрос об обращении за применением процедуры внесудебного банкротства при соответствии условиям, предусмотренным Законом Республики Казахстан «О восстановлении платежеспособности и банкротстве граждан Республики Казахстан».
С порядком подачи заявления на внесудебное банкротство физического лица можно ознакомиться на портале электронного правительства egov.kz по ссылке: https://egov.kz/cms/ru/services/economics/pass_P1_mf
Как будет формироваться единый график погашения задолженности?
Единый график будет формироваться с учетом общей суммы задолженности заемщика
Для заемщиков на общих условиях:
— при совокупной задолженности до 1 млн тенге максимальный ежемесячный платеж составит 84 тыс. тенге сроком на 12 месяцев;
— при совокупной задолженности от 5 до 7 млн тенге максимальный ежемесячный платеж составит 117 тыс. тенге сроком на 60 месяцев.
Для заемщиков, относящихся к социально уязвимым слоям населения, и получателей адресной социальной помощи предусмотрены более мягкие условия:
— при совокупной задолженности до 1 млн тенге максимальный ежемесячный платеж составит 56 тыс. тенге сроком на 18 месяцев;
— при совокупной задолженности от 5 до 7 млн тенге максимальный ежемесячный платеж составит 84 тыс. тенге сроком на 84 месяца.